Rút BHXH một lần 2026: Ai còn được rút, tính tiền thế nào

Quyền rút BHXH một lần năm 2026 phụ thuộc thời điểm bắt đầu tham gia. Điều kiện từng nhóm, cách tính tiền, hồ sơ, và so sánh rút một lần với bảo lưu hưởng lương hưu.

Trả lời nhanh: Năm 2026, quyền rút BHXH một lần phụ thuộc vào thời điểm bạn bắt đầu tham gia BHXH. Người có thời gian đóng trước 01/7/2025: sau 12 tháng không tiếp tục đóng và chưa đủ 20 năm đóng thì vẫn được rút. Người tham gia lần đầu từ 01/7/2025 trở đi: không còn được rút theo diện này, chỉ được hưởng trong các trường hợp đặc biệt như ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Cập nhật ngày 02/8/2026 theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/7/2025) và Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Đây là câu hỏi chúng tôi nhận nhiều nhất trong nhóm lao động — và cũng là câu bị hiểu sai nhiều nhất. Rất nhiều người tin rằng "từ 01/7/2025 không ai được rút BHXH một lần nữa". Điều đó không đúng. Luật chia người lao động thành hai nhóm với quyền lợi khác nhau.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (Luật BHXH 2024), hiệu lực từ 01/7/2025 — Điều 70 quy định các trường hợp hưởng BHXH một lần.
  • Nghị định số 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành — trong đó xác định cách tính mốc 12 tháng không đóng BHXH.
  • Quy định về giảm điều kiện thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm.

Ai còn được rút BHXH một lần trong năm 2026?

Nhóm 1 — Có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025

Bạn vẫn được giải quyết hưởng BHXH một lần nếu đáp ứng đủ ba điều kiện:

  1. Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện;
  2. Chưa đủ 20 năm đóng BHXH;
  3. Có yêu cầu nhận BHXH một lần.

Theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, khoảng thời gian 12 tháng được xác định là thời gian liên tục không đóng BHXH tính đến tháng liền kề trước thời điểm cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ. Đây là chi tiết kỹ thuật rất quan trọng: chỉ cần bạn đóng thêm một tháng ở giữa, mốc 12 tháng sẽ tính lại từ đầu.

Nhóm 2 — Tham gia BHXH lần đầu từ ngày 01/7/2025 trở đi

Nhóm này không được rút BHXH một lần theo diện "nghỉ việc 12 tháng". Chỉ được hưởng BHXH một lần trong các trường hợp đặc biệt tại Điều 70 Luật BHXH 2024:

  • Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện;
  • Ra nước ngoài để định cư;
  • Mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS…);
  • Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng;
  • Một số trường hợp đặc thù với quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu khi thôi phục vụ mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Cách tính tiền BHXH một lần

Mức hưởng tính theo số năm đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH:

Thời gian đóngMức hưởng cho mỗi năm đóng
Các năm đóng trước năm 20141,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Các năm đóng từ năm 2014 trở đi2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH
Thời gian đóng chưa đủ 1 nămTính theo số tháng thực tế theo quy định, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân

Tiền lương tháng đóng BHXH được điều chỉnh theo hệ số trượt giá do Bộ chủ quản công bố hằng năm trước khi tính bình quân — nên số tiền thực nhận thường cao hơn phép nhân đơn giản trên mức lương danh nghĩa cũ.

Hồ sơ và nơi nộp

  1. Sổ BHXH (bản chính).
  2. Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu của cơ quan BHXH.
  3. Thẻ Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ.
  4. Với trường hợp ra nước ngoài định cư: giấy tờ chứng minh việc định cư (giấy xác nhận thôi quốc tịch, thị thực/thẻ thường trú nước ngoài, giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp…).
  5. Với trường hợp bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động: hồ sơ bệnh án, biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa.

Nộp tại cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công/ứng dụng VssID. Thời hạn giải quyết theo quy định thường trong khoảng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nên rút một lần hay giữ lại để hưởng lương hưu?

Đây là quyết định tài chính quan trọng, và luật hiện hành đã thay đổi cán cân đáng kể theo hướng có lợi cho việc bảo lưu:

Tiêu chíRút một lầnBảo lưu để hưởng lương hưu
Tiền nhậnMột khoản ngay, kết thúc quan hệ BHXHNhận hằng tháng suốt đời, được điều chỉnh theo chính sách
Điều kiệnTheo nhóm nêu trênChỉ cần đủ 15 năm đóng và đủ tuổi nghỉ hưu
Bảo hiểm y tếTự muaĐược cấp thẻ BHYT miễn phí khi hưởng lương hưu
Chế độ tử tuấtKhông cònThân nhân được hưởng theo quy định
Phù hợp khiCần tiền gấp cho việc thiết yếu, ra nước ngoài định cư, bệnh hiểm nghèoCòn khả năng lao động, gần đủ mốc 15 năm, muốn an sinh dài hạn

Việc giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm khiến rất nhiều người trước đây "chắc chắn không đủ điều kiện" nay lại sắp chạm mốc. Trước khi quyết định rút, hãy kiểm tra chính xác số tháng đã đóng của mình trên VssID — chúng tôi đã gặp nhiều trường hợp chỉ còn thiếu hơn một năm mà vẫn rút một lần vì không biết.

Lưu ý từ luật sư

  • Rút BHXH một lần là quyết định không thể đảo ngược đối với phần thời gian đã tất toán. Nếu đi làm lại, bạn bắt đầu tích lũy từ con số không cho phần đã rút.
  • Cảnh giác với dịch vụ "mua bán sổ BHXH", "rút hộ, nhận tiền ngay". Đây là hoạt động bị nghiêm cấm; người lao động thường bị ép giá thấp hơn nhiều so với số tiền thực tế được hưởng, và có thể mất trắng quyền lợi. Nếu cần tiền gấp, hãy hỏi cơ quan BHXH về các phương án hợp pháp trước.
  • Đừng đóng thêm một tháng "cho chắc" khi đang chờ mốc 12 tháng. Việc tham gia trở lại dù chỉ một tháng sẽ làm mốc 12 tháng liên tục tính lại từ đầu.
  • Trường hợp ra nước ngoài định cư cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh từ sớm; hồ sơ thiếu chứng cứ định cư là lý do bị từ chối phổ biến. Tham khảo thêm bài Ra nước ngoài định cư được hưởng BHXH một lần.
  • Kiểm tra doanh nghiệp cũ đã chốt sổ chưa. Rất nhiều hồ sơ bị treo vì công ty cũ nợ BHXH nên chưa chốt được sổ. Trường hợp này bạn có quyền khiếu nại tới cơ quan BHXH và cơ quan quản lý lao động.

Tình huống thực tế

Một khách hàng nữ, 41 tuổi, nghỉ việc từ giữa năm 2024, có 13 năm 8 tháng đóng BHXH, dự định rút một lần để trả nợ. Khi rà soát quá trình đóng trên VssID, chúng tôi xác định chị chỉ còn thiếu khoảng 1 năm 4 tháng là chạm mốc 15 năm — mốc đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Luật BHXH 2024. Phương án được lựa chọn là tham gia BHXH tự nguyện cho phần thời gian còn thiếu thay vì rút một lần. Khoản tiền rút một lần nếu nhận ngay là hữu hạn, trong khi lương hưu và thẻ BHYT là khoản chi trả suốt đời. Với những trường hợp gần chạm mốc, phép tính này thường nghiêng hẳn về phía bảo lưu.

Câu hỏi thường gặp

Tôi đóng BHXH từ 2018, nghỉ việc năm 2025 thì có được rút một lần không?

Có. Bạn thuộc nhóm có thời gian đóng trước 01/7/2025, nên vẫn được giải quyết nếu đã đủ 12 tháng liên tục không tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện, đồng thời chưa đủ 20 năm đóng.

Tôi mới đi làm và tham gia BHXH từ tháng 9/2025, sau này nghỉ việc có rút được không?

Không, nếu chỉ vì nghỉ việc. Bạn thuộc nhóm tham gia lần đầu từ 01/7/2025 trở đi nên chỉ được hưởng BHXH một lần trong các trường hợp đặc biệt (ra nước ngoài định cư, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81%, đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng).

Đóng đủ 15 năm là được hưởng lương hưu ngay?

Không. Bạn phải đồng thời đủ tuổi nghỉ hưu theo lộ trình và đủ thời gian đóng tối thiểu 15 năm. Đủ năm đóng nhưng chưa đủ tuổi thì phải chờ, hoặc bảo lưu thời gian đã đóng.

Rút BHXH một lần có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Khoản trợ cấp BHXH một lần thuộc các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân theo pháp luật về thuế. Tuy nhiên hãy xác nhận lại với cơ quan thuế nếu khoản chi trả của bạn có tính chất đặc thù.

Công ty cũ nợ BHXH, tôi có rút được không?

Sổ BHXH phải được chốt đến thời điểm đơn vị đã đóng đủ. Phần thời gian doanh nghiệp còn nợ chưa được ghi nhận, dẫn tới hồ sơ bị treo. Bạn nên gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp chốt sổ, đồng thời phản ánh tới cơ quan BHXH; đây là tranh chấp lao động có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực.

Cần tư vấn về BHXH và quyền lợi lao động?

Công ty Luật TNHH Lê Giang hỗ trợ người lao động: rà soát quá trình đóng BHXH và tính toán phương án rút một lần hay bảo lưu; xử lý hồ sơ bị từ chối; giải quyết tranh chấp khi doanh nghiệp nợ BHXH, không chốt sổ, sa thải trái luật.

Điện thoại tư vấn: 090.3392.117 · Thư điện tử: giang.lehoai@legianglaw.vn · Đăng ký tư vấn

Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể. Quyền lợi BHXH phụ thuộc vào quá trình đóng thực tế của từng người — vui lòng đối chiếu dữ liệu trên VssID hoặc liên hệ cơ quan BHXH nơi cư trú.

Bài viết liên quan