Trả lời nhanh: Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh chính thức không còn nộp thuế khoán mà chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế. Đồng thời, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN được nâng lên 1 tỷ đồng/năm (Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa Nghị định 68/2026/NĐ-CP). Hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Cập nhật ngày 02/8/2026 theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Đây là thay đổi lớn nhất với hộ kinh doanh trong hàng chục năm qua. Thuế khoán — cơ chế "chốt một mức, nộp cả năm" quen thuộc với hàng triệu tiểu thương — đã chấm dứt. Thay vào đó là cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, dựa trên dữ liệu số: hóa đơn điện tử, giao dịch ngân hàng, dữ liệu sàn thương mại điện tử.
Căn cứ pháp lý
- Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân — đặt yêu cầu xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026.
- Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP — nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm, áp dụng từ 01/01/2026.
- Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành cùng các văn bản hướng dẫn về hóa đơn, chứng từ.
Thuế khoán và kê khai khác nhau chỗ nào?
| Tiêu chí | Thuế khoán (trước 2026) | Kê khai (từ 2026) |
|---|---|---|
| Cách xác định doanh thu | Cơ quan thuế ấn định mức khoán, thường cố định cả năm | Hộ tự xác định theo doanh thu thực tế phát sinh |
| Chứng từ | Hầu như không bắt buộc | Phải lưu hóa đơn, chứng từ mua bán |
| Hóa đơn | Mua hóa đơn lẻ khi cần | Hóa đơn điện tử; hộ doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế |
| Rủi ro | Nộp cố định, ít biến động | Kê khai sai, bỏ sót doanh thu có thể bị truy thu và xử phạt |
| Cơ sở dữ liệu đối chiếu | Chủ yếu do cán bộ thuế khảo sát | Dữ liệu hóa đơn điện tử, giao dịch ngân hàng, sàn TMĐT |
Ngưỡng 1 tỷ đồng: ai phải nộp thuế, ai không?
Đây là con số quan trọng nhất bạn cần nhớ trong năm 2026, và cũng là con số vừa được điều chỉnh giữa năm:
- Doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống: không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh. Lưu ý — không phải nộp thuế không đồng nghĩa với không phải kê khai; nghĩa vụ đăng ký, kê khai và lưu chứng từ vẫn còn.
- Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng: phát sinh nghĩa vụ nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu tương ứng từng nhóm ngành nghề, đồng thời bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Nghị định 68/2026/NĐ-CP ban đầu ấn định ngưỡng 500 triệu đồng. Đến ngày 29/4/2026, Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng lên 1 tỷ đồng và áp dụng ngược về từ 01/01/2026. Nếu bạn đã kê khai và nộp thuế theo ngưỡng cũ trong các kỳ đầu năm, hãy rà soát lại để xử lý phần chênh lệch với cơ quan thuế.
Hộ kinh doanh phải làm gì — 8 việc theo thứ tự
- Xác định lại doanh thu năm. Cộng toàn bộ doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ trong năm, bao gồm cả tiền mặt, chuyển khoản và doanh thu qua sàn thương mại điện tử. Đây là căn cứ để biết bạn ở nhóm nào.
- Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu thuộc diện bắt buộc. Với hộ vượt ngưỡng trong năm, cần đăng ký trong thời hạn quy định kể từ khi doanh thu vượt mức.
- Trang bị công cụ bán hàng. Phần mềm bán hàng hoặc máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế — bắt buộc với một số ngành bán lẻ, ăn uống, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng.
- Tách bạch tài khoản ngân hàng cá nhân và tài khoản kinh doanh. Đây là việc đơn giản nhưng cứu bạn khỏi rất nhiều rắc rối khi cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền.
- Ghi chép doanh thu, chi phí hằng ngày. Không cần sổ sách kế toán phức tạp như doanh nghiệp, nhưng phải có dữ liệu để chứng minh con số kê khai.
- Tách doanh thu theo từng ngành nghề nếu kinh doanh đa ngành. Mỗi nhóm ngành có tỷ lệ thuế khác nhau; nếu không tách được, cơ quan thuế áp tỷ lệ cao nhất cho toàn bộ doanh thu — đây là điểm khiến nhiều hộ thiệt thòi nhất.
- Kê khai và nộp thuế đúng kỳ. Theo dõi kỳ kê khai áp dụng cho trường hợp của mình (theo tháng hoặc theo quý) để không bị phạt chậm nộp tờ khai.
- Cân nhắc chuyển đổi lên doanh nghiệp nếu quy mô đã lớn — xem phần dưới.
Có nên chuyển hộ kinh doanh thành công ty?
Khi đã phải kê khai và dùng hóa đơn điện tử, khoảng cách về "thủ tục" giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp đã hẹp lại đáng kể. Cân nhắc chuyển đổi nếu bạn thuộc một trong các trường hợp:
- Khách hàng thường xuyên yêu cầu hóa đơn GTGT và muốn khấu trừ thuế đầu vào.
- Cần huy động vốn, có nhiều người cùng góp vốn, hoặc muốn phân định rõ phần vốn góp.
- Muốn giới hạn trách nhiệm: chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cá nhân, trong khi chủ sở hữu công ty TNHH chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp. Đây là khác biệt quan trọng nhất nhưng lại ít được cân nhắc nhất.
- Chi phí đầu vào lớn — doanh nghiệp được trừ chi phí hợp lệ khi tính thuế thu nhập, còn hộ kinh doanh nộp theo tỷ lệ trên doanh thu, không phụ thuộc lãi lỗ.
Ngược lại, nếu quy mô nhỏ, doanh thu dưới ngưỡng, khách hàng là người tiêu dùng cuối không cần hóa đơn GTGT thì giữ mô hình hộ kinh doanh vẫn gọn và tiết kiệm hơn.
Lưu ý từ luật sư
- Sai lầm nguy hiểm nhất: nghĩ "dưới ngưỡng thì không cần làm gì". Không phải nộp thuế khác với không phải kê khai. Hộ dưới ngưỡng vẫn phải đăng ký thuế, kê khai theo quy định và lưu giữ chứng từ. Không kê khai vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
- Đừng chia nhỏ doanh thu để "né" ngưỡng. Việc tách một cơ sở kinh doanh thành nhiều hộ đứng tên người thân nhằm giữ doanh thu dưới ngưỡng có thể bị xác định là hành vi trốn thuế khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu địa điểm, dòng tiền và hóa đơn.
- Tiền vào tài khoản cá nhân không tự động là doanh thu, nhưng bạn phải giải thích được. Khi có yêu cầu, hãy chứng minh bằng chứng từ (vay mượn, chuyển tiền gia đình, hoàn tiền…). Đây là lý do cần tách tài khoản ngay từ đầu. Tham khảo thêm bài 5 trường hợp nhận tiền vào tài khoản cá nhân phải chịu thuế.
- Lưu chứng từ tối thiểu theo thời hạn luật định. Thanh tra, kiểm tra thuế có thể rà soát các kỳ đã qua; không có chứng từ đồng nghĩa với việc bạn mất quyền phản bác con số ấn định.
- Rà soát lại các kỳ đầu năm 2026 nếu bạn đã nộp thuế theo ngưỡng 500 triệu trước khi Nghị định 141/2026/NĐ-CP ban hành.
- Đừng quên nghĩa vụ về dữ liệu khách hàng. Khi chuyển sang bán hàng có hóa đơn điện tử, bạn lưu trữ nhiều thông tin cá nhân của khách hơn trước — kèm theo đó là nghĩa vụ theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 01/01/2026. Xem 12 việc doanh nghiệp phải làm để bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tình huống thực tế
Một hộ kinh doanh ngành ăn uống tại TP.HCM có doanh thu khoảng 2,4 tỷ đồng/năm, trước đây nộp thuế khoán ổn định nhiều năm. Sang 2026, hộ này thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Vướng mắc lớn nhất không nằm ở số thuế mà ở khâu vận hành: doanh thu bán tại quán, bán mang về qua ứng dụng giao đồ ăn và tiền chuyển khoản của khách nằm ở ba nơi khác nhau, không khớp nhau. Sau khi chuẩn hóa quy trình — mọi đơn hàng đều qua máy tính tiền, tiền chuyển khoản dồn về một tài khoản kinh doanh duy nhất — số liệu kê khai mới khớp được với dữ liệu cơ quan thuế nắm giữ. Bài học: chuyển sang kê khai là bài toán vận hành trước khi là bài toán thuế.
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu bao nhiêu thì hộ kinh doanh phải nộp thuế trong năm 2026?
Trên 1 tỷ đồng/năm. Từ 1 tỷ đồng trở xuống thì không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN từ kinh doanh, theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Hộ kinh doanh nhỏ có bắt buộc dùng hóa đơn điện tử không?
Hộ có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Với một số ngành bán lẻ, ăn uống, dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng còn phải dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Đang nộp thuế khoán, giờ phải làm gì đầu tiên?
Việc đầu tiên là xác định lại doanh thu năm thực tế của bạn, vì con số đó quyết định toàn bộ nghĩa vụ còn lại. Sau đó liên hệ cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn chuyển đổi phương pháp và đăng ký hóa đơn điện tử nếu thuộc diện bắt buộc.
Bán hàng trực tuyến, sàn đã khấu trừ thuế thì có phải kê khai nữa không?
Việc sàn thương mại điện tử khấu trừ, nộp thay không làm mất nghĩa vụ kê khai của hộ, cá nhân kinh doanh đối với toàn bộ doanh thu phát sinh — bao gồm cả doanh thu ngoài sàn. Bạn cần tổng hợp đầy đủ và đối chiếu phần đã được nộp thay.
Kê khai sai thì bị xử lý thế nào?
Tùy mức độ, có thể bị truy thu số thuế thiếu, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính về thuế; hành vi gian dối nhằm trốn thuế với số tiền lớn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Nếu phát hiện đã kê khai sai, chủ động khai bổ sung trước khi cơ quan thuế thanh tra luôn là phương án ít thiệt hại nhất.
Dịch vụ cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Công ty Luật TNHH Lê Giang hỗ trợ: rà soát nghĩa vụ thuế theo quy định mới; tư vấn chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp (so sánh chi phí, thuế và trách nhiệm pháp lý); chuẩn hóa hợp đồng, chứng từ đầu vào; xử lý vướng mắc khi bị truy thu hoặc ấn định thuế.
Điện thoại tư vấn: 090.3392.117 · Thư điện tử: giang.lehoai@legianglaw.vn · Đăng ký tư vấn
Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn thuế cho trường hợp cụ thể. Chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang trong giai đoạn chuyển đổi và có thể tiếp tục được hướng dẫn bổ sung.
