Trả lời nhanh: Từ năm 2026, đơn ly hôn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực — không còn tòa án cấp huyện. Thuận tình ly hôn: nộp tại tòa nơi vợ hoặc chồng cư trú, thường giải quyết trong 2–3 tháng. Ly hôn đơn phương: nộp tại tòa nơi bị đơn cư trú, làm việc, thường mất 4–6 tháng. Án phí 300.000 đồng nếu không tranh chấp tài sản; có tranh chấp tài sản thì tính theo giá trị tài sản.
Cập nhật ngày 02/8/2026 theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) và mô hình tòa án nhân dân khu vực.
Hầu hết hướng dẫn ly hôn đang lưu hành trên mạng đều đã lỗi thời ở một điểm rất quan trọng: tên tòa án. Từ 01/7/2025, tòa án nhân dân cấp huyện chuyển thành Tòa án nhân dân khu vực. Ghi sai tên tòa trong đơn là lý do bị trả lại hồ sơ phổ biến nhất mà chúng tôi gặp trong năm nay.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (đã hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 121/VBHN-VPQH năm 2025) — căn cứ cho ly hôn, quyền yêu cầu ly hôn, nguyên tắc chia tài sản và quyền nuôi con.
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) — Điều 35, Điều 39 về thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực và cách xác định nơi nộp đơn.
- Luật số 81/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Tòa án nhân dân — chuyển tòa án cấp huyện thành Tòa án nhân dân khu vực từ 01/7/2025.
- Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.
Hai hình thức ly hôn — chọn đúng ngay từ đầu
| Tiêu chí | Thuận tình ly hôn | Ly hôn đơn phương |
|---|---|---|
| Bản chất | Việc dân sự — hai bên cùng yêu cầu | Vụ án dân sự — một bên khởi kiện |
| Điều kiện | Thỏa thuận được cả ba việc: chấm dứt hôn nhân, nuôi con, chia tài sản | Có căn cứ: bạo lực gia đình, vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài |
| Nộp đơn ở đâu | Tòa án nhân dân khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú, làm việc | Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc |
| Thời gian thường gặp | 2–3 tháng kể từ khi thụ lý | 4–6 tháng, có tranh chấp tài sản thì lâu hơn |
| Kết quả | Quyết định công nhận thuận tình ly hôn | Bản án ly hôn |
Lời khuyên thực tế: nếu còn khả năng thỏa thuận, hãy chọn thuận tình. Nhanh hơn, rẻ hơn, ít tổn thương cho con hơn. Nhiều cặp chọn đơn phương chỉ vì giận, rồi mất thêm nửa năm và một khoản án phí lớn để đi đến kết quả gần như tương tự.
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (nếu thuận tình) hoặc đơn khởi kiện ly hôn (nếu đơn phương) — theo mẫu của Tòa án.
- Giấy chứng nhận kết hôn (bản chính). Nếu mất, xin bản sao trích lục tại cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn.
- Thẻ Căn cước của vợ và chồng (bản sao có chứng thực).
- Giấy khai sinh của con (bản sao) — nếu có con chung chưa thành niên.
- Giấy tờ về tài sản chung nếu yêu cầu Tòa chia: sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, giấy tờ góp vốn…
- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú của bị đơn (với ly hôn đơn phương) — đây là giấy tờ hay thiếu nhất.
Trình tự thực hiện
Bước 1 — Xác định đúng Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền. Tra trên cổng thông tin của Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc gọi trực tiếp để hỏi tòa nào phụ trách địa bàn nơi cư trú. Ghi đúng tên tòa vào đơn. Bảng tra cứu đầy đủ các thủ tục sau khi bỏ cấp huyện có tại bài Nộp hồ sơ ở đâu sau sáp nhập.
Bước 2 — Nộp hồ sơ. Nộp trực tiếp tại tòa hoặc gửi qua đường bưu chính. Giữ biên nhận hoặc vận đơn.
Bước 3 — Nộp tạm ứng án phí. Sau khi xem xét hồ sơ hợp lệ, Tòa ra thông báo nộp tạm ứng án phí. Bạn nộp tại cơ quan thi hành án dân sự rồi mang biên lai nộp lại cho Tòa. Tòa chỉ thụ lý sau khi nhận biên lai này — rất nhiều người tưởng nộp đơn xong là đã thụ lý.
Bước 4 — Hòa giải. Hòa giải tại Tòa là thủ tục bắt buộc. Với thuận tình, nếu hòa giải đoàn tụ không thành và hai bên vẫn thống nhất các nội dung thì Tòa ra quyết định công nhận. Với đơn phương, nếu hòa giải không thành thì chuyển sang chuẩn bị xét xử.
Bước 5 — Xét xử và ra bản án, quyết định. Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực ngay. Bản án ly hôn sơ thẩm có thể bị kháng cáo trong thời hạn luật định.
Án phí và chi phí
| Khoản | Mức | Ai nộp |
|---|---|---|
| Án phí ly hôn không có tranh chấp tài sản | 300.000 đồng | Thuận tình: hai bên thỏa thuận, thường chia đôi. Đơn phương: nguyên đơn chịu, trừ trường hợp Tòa quyết định khác |
| Án phí có giá ngạch (khi Tòa chia tài sản) | Tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị tài sản tranh chấp, lũy tiến theo bậc | Bên có yêu cầu, theo phần tài sản được chia |
| Chi phí định giá, thẩm định tài sản | Theo thực tế, do đơn vị thẩm định báo giá | Bên yêu cầu định giá tạm ứng |
| Lệ phí trích lục giấy tờ hộ tịch | Theo quy định của địa phương | Người yêu cầu |
Nghĩa là: ly hôn "trắng" — không tranh chấp tài sản, thỏa thuận được việc nuôi con — chỉ tốn khoảng vài trăm nghìn đồng. Chi phí đội lên chủ yếu khi phải nhờ Tòa chia tài sản.
Ba vấn đề khiến vụ ly hôn kéo dài
1. Không xác định được nơi cư trú của bị đơn
Vợ hoặc chồng bỏ đi, không rõ địa chỉ, không hợp tác. Tòa không thể tống đạt văn bản nên vụ án đình trệ. Hướng xử lý: xác minh nơi cư trú qua cơ quan công an; nếu người đó biệt tích đủ thời gian luật định thì có thể yêu cầu Tòa tuyên bố mất tích rồi ly hôn theo trình tự riêng.
2. Tài sản đứng tên một người hoặc đứng tên người thứ ba
Nhà đất mua trong thời kỳ hôn nhân nhưng chỉ một người đứng tên vẫn được coi là tài sản chung, trừ khi chứng minh được là tài sản riêng. Ngược lại, tài sản nhờ người thân đứng tên là tình huống phức tạp, thường phải khởi kiện thành vụ án riêng. Xem thêm Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn.
3. Giành quyền nuôi con
Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện hoặc hai bên có thỏa thuận khác. Con từ đủ 7 tuổi trở lên phải được hỏi nguyện vọng. Tòa xem xét toàn diện điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục — không phải cứ thu nhập cao hơn là được nuôi con.
Lưu ý từ luật sư
- Đừng dùng mẫu đơn tải trên mạng. Phần lớn vẫn ghi "Tòa án nhân dân quận/huyện…". Xin mẫu trực tiếp tại tòa hoặc trên cổng thông tin của tòa có thẩm quyền.
- Chuẩn bị chứng cứ trước khi nộp đơn, không phải sau. Với ly hôn đơn phương vì bạo lực gia đình, cần có: đơn trình báo công an, giấy tờ khám thương, tin nhắn, ghi âm, lời khai người làm chứng. Nộp đơn rồi mới đi thu thập thì thường đã muộn.
- Cân nhắc tách yêu cầu chia tài sản ra vụ án riêng nếu muốn chấm dứt hôn nhân sớm. Quan hệ hôn nhân chấm dứt trước, tranh chấp tài sản giải quyết sau — cách này giúp nhiều khách hàng thoát khỏi tình trạng bế tắc kéo dài.
- Thỏa thuận về con cái nên ghi cụ thể: mức cấp dưỡng, thời điểm chuyển tiền, lịch thăm nom. Thỏa thuận chung chung kiểu "tạo điều kiện cho bên kia thăm con" là nguồn gốc của tranh chấp về sau.
- Không tự ý đưa con ra nước ngoài khi vụ án đang giải quyết hoặc khi chưa có quyết định về người trực tiếp nuôi con.
Tình huống thực tế
Một khách hàng nộp đơn ly hôn đơn phương vào tháng 2/2026. Hồ sơ bị trả lại hai lần: lần đầu vì đơn ghi tên tòa án cấp huyện đã không còn tồn tại, lần hai vì thiếu giấy tờ chứng minh nơi cư trú hiện tại của người chồng — anh này đã chuyển chỗ ở và không hợp tác. Chúng tôi hỗ trợ xác minh nơi cư trú qua cơ quan công an, chỉnh lại đơn theo đúng Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, đồng thời tách yêu cầu chia căn nhà thành vụ án riêng để phần ly hôn được giải quyết trước. Vụ ly hôn kết thúc sau khoảng 5 tháng thay vì kéo dài cùng tranh chấp nhà đất.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 nộp đơn ly hôn ở đâu?
Tại Tòa án nhân dân khu vực. Thuận tình ly hôn thì nộp tại tòa nơi vợ hoặc chồng cư trú, làm việc (hai bên thỏa thuận chọn). Ly hôn đơn phương thì nộp tại tòa nơi bị đơn cư trú, làm việc. Nếu vụ việc có tranh chấp bất động sản thì áp dụng quy định riêng về thẩm quyền theo nơi có bất động sản.
Ly hôn mất bao lâu?
Thuận tình thường 2–3 tháng kể từ khi Tòa thụ lý. Đơn phương thường 4–6 tháng; nếu phải định giá tài sản, xác minh nơi cư trú của bị đơn hoặc có kháng cáo thì kéo dài hơn.
Chồng không ký đơn thì có ly hôn được không?
Được. Đó chính là ly hôn đơn phương — chỉ cần một bên có yêu cầu và có căn cứ theo luật. Chữ ký của bên kia không phải điều kiện bắt buộc; Tòa vẫn giải quyết dù bị đơn không hợp tác, miễn là tống đạt hợp lệ.
Ly hôn xong bao lâu thì được kết hôn với người khác?
Ngay khi quyết định công nhận thuận tình ly hôn hoặc bản án ly hôn có hiệu lực pháp luật, quan hệ hôn nhân chấm dứt và bạn có quyền đăng ký kết hôn mới. Pháp luật không quy định thời gian chờ.
Tài sản nhà chồng cho riêng chồng thì khi ly hôn có phải chia không?
Về nguyên tắc, tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng, không chia. Nhưng nếu tài sản đó đã được nhập vào tài sản chung, hoặc bên kia có công sức đóng góp làm tăng giá trị, thì phần đóng góp được xem xét. Chứng cứ về nguồn gốc tài sản là yếu tố quyết định.
Dịch vụ ly hôn của Lê Giang Law
Chúng tôi hỗ trợ: tư vấn chọn hình thức ly hôn phù hợp; soạn đơn và hồ sơ đúng thẩm quyền Tòa án nhân dân khu vực; thu thập chứng cứ cho ly hôn đơn phương; đại diện bảo vệ quyền lợi về tài sản và quyền nuôi con; xử lý các vụ có yếu tố nước ngoài.
Điện thoại tư vấn: 090.3392.117 · Thư điện tử: giang.lehoai@legianglaw.vn · Đăng ký tư vấn
Nội dung mang tính tham khảo tại thời điểm cập nhật, không thay thế ý kiến tư vấn cho vụ việc cụ thể. Kết quả mỗi vụ ly hôn phụ thuộc chứng cứ và hoàn cảnh riêng của gia đình.
